در فرایند کمپوست سازی برای قارچ خوراکی دکمه ای سفید علاوه بر اینکه واکنش های شیمیایی ترکیبات پیچیده موجود در کاه و کلش را به ترکیبات ساده و قابل جذب برای قارچ خوراکی و میکروارگانیسم های گرمادوست تبدیل می کنند، میکروارگانیسم های گرمادوست معینی شامل آکتینومیست ها، قارچ های گرمادوست و باکتری های گرمادوست یک محیط انتخابی برای رشد میسلیوم قارچ تولید می نمایند. میکروارگانیسم های گرمادوست، ازت و مواد معدنی را در طی فرآیند کمپوست سازی در خود انباشته کرده و در نهایت بیوماس میکروبی آنها به عنوان منبع غذایی به مصرف قارچ دکمه ای خوراکی (Agaricus bisporus) می رسد. این پژوهش به منظور شناسایی قارچ های گرمادوست موثر در بهبود رشد میسلیوم این قارچ انجام شد. برای این منظور قارچ های گرمادوست از کمپوست جداسازی و توسط مارکرهای ITS1، ITS4 و5.8 S rDNA شناسایی شدند. سپس اثر آنها بر تسریع و تحریک رشد میسلیوم قارچ A. bisporus مورد بررسی قرار گرفت. قارچ های گرمادوست شناسایی شده، ایزوله های تیپ 2 Scytalidium thermophilum بودند. حضور این قارچها در محیط کشت باعث چند برابر شدن رشد میسلیوم A. bisporus شد. مشاهدات میکروسکوپی نشان داد که میسلیوم قارچ خوراکی از میسلیوم های قارچ .S. thermophilum تغذیه می کند. فراهم نمودن ترکیبات و شرایط محیطی کمپوست برای رشد بهینه این قارچ، به طور موثری باعث افزایش عملکرد قارچ خوراکی دکمه ای خواهد شد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

در سال های اخیر پوشش های خوراکی به طور گسترده برای افزایش زمان ماندگاری میوه ها و سبزی ها به کار گرفته شده اند. در این پژوهش اثر شستشو با اسید سیتریک (1 درصد وزنی-حجمی) و پوشش دهی با غلظت های مختلف کربوکسی متیل سلولز (1، 1. 5 و2 درصد وزنی-حجمی) در ترکیب با اسید آسکوربیک (2، 1 و 3 درصد وزنی-حجمی) بر کیفیت پس از برداشت قارچ دکمه ای نگهداری شده در دمای C◦ 4 به مدت 15 روز مورد مطالعه قرار گرفت. بعد از پوشش دهی افت وزن، میزان مواد جامد محلول، سفتی بافت، رنگ، کیفیت میکروبی و حسی قارچ ها در روزهای 1، 4، 8، 12 و 15 نگهداری مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد در مقایسه با نمونه شاهد فاقد پوشش، پوشش دهی باعث کاهش افت وزن شده و تغییرات مواد جامد محلول و رنگ را به تاخیر می اندازد. پوشش ها اثر قابل توجهی بر حفظ سفتی بافت قارچ ها نداشتند. ارزیابی حسی نشان داد دوره ی ماندگاری قارچ ها از 8 روز به 15 روز افزایش یافت. شستشو با اسید سیتریک باعث کاهش شمار باکتری کل، کپک و مخمر شد. در بین پوشش های مختلف ترکیب کربوکسی متیل سلولز 2% و اسید آسکوربیک 3% موثرترین پوشش بود.

در این مطالعه تاثیر دو نوع پوشش خوراکی (پکیتن با گروه های متوکسیل پایین %0.15 و کربوکسی متیل سلولز %0.17)، چهار غلظت محلول اسمزی (10 درصد نمک، 10 درصد نمک+5 درصد شکر، 15 درصد نمک+5 درصد شکر و 15 درصد نمک+10 درصد شکر) و سه زمان فرایند اسمز (40، 60 و 80 دقیقه) بر خشک کردن قارچ خوراکی دکمه ای سفید، مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که پوشش کربوکسی متیل سلولز بیشترین تاثیر را بر میزان بازجذب آب داشته است. همچنین با افزایش زمان فرایند اسمز و درصد نمک در محلول اسمزی درصد بازجذب آب افزایش یافت. در ارتباط با پارامترهای اسمزی نتایج حاکی از آن است که بیشترین میزان اتلاف آب مربوط به نمونه کربوکسی متیل سلولز بود؛ درحالیکه کمترین میزان جذب مواد جامد را نمونه کنترل به خود اختصاص داد. همچنین نتایج گویای افزایش میزان اتلاف آب و جذب مواد جامد با گذشت زمان فرایند اسمز و افزایش غلظت محلول اسمزی بود (P<0.01).

< p>این پژوهش با هدف یافتن بهترین دز پرتودهی و بسته بندی برای افزایش ماندگاری قارچ خوراکی دکمه ای انجام شد. برای این منظور، ابتدا نمونه ها در دو نوع بسته بندی پلی اتیلن و نانو کامپوزیت قرار گرفتند. سپس تحت دزهای kGy 0 (شاهد)، 1، 2 و 3 کیلوگری پرتودهی شده و در دمای C° 5-4 نگهداری شدند. تأثیر عوامل مذکور روی ویژگی های کیفی قارچ (درصد کاهش وزن، قطر کلاهک، pH، درصد مواد جامد محلول، سفتی بافت و میزان روشنایی) در طول مدت انبارمانی در پنج مرحله، 1، 5، 10، 15 و 20 روز پس از پرتودهی بررسی شدند. نتایج نشان داد اثر متقابل دز پرتودهی و بسته بندی، همچنین دز و زمان نگهداری برای همه ی صفات اندازه گیری شده بجز سفتی بافت در سطح احتمال 1% معنی دار بودند. براساس یافته های این بررسی، استفاده از پرتودهی در دزهای kGy 2-1 به همراه بسته بندی نانو کامپوزیتی به طور معنی داری در افزایش ماندگاری قارچ خوراکی به مدت 20 روز مؤثر بود.

اهمیت تجاری قارچ دکمه ای سفید از یک سو و دشواری های دست ورزی ژنتیکی آن از سوی دیگر، موجب شده است که تحقیقات اصلاحی در این قارچ از جذابیت بالایی برخوردار باشد. در این پژوهش، برای اولین بار در ایران، این امکان فراهم شد که دورگ گیری درون گونه ای و تاثیر آن بر عملکرد و ریخت شناسی میسلیوم به صورتی تفصیلی و با کاربری صنعتی مورد بررسی قرار گیرد. شش نژاد هتروکاریون و چهار نژاد هموکاریون از منابع مختلف دریافت شدند. از بین نژادهای هتروکاریون، 25 جدایه هموکاریون جداسازی و در مجموع 29 هموکاریون در تلاقی های دای آلل یک طرفه شرکت کردند. از 406 تلاقی، 145 مورد سازگار و 261 مورد ناسازگار بودند. 145 دورگ سازگار، ابتدا در یک واحد صنعتی پرورش قارچ، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو تکرار همراه با شاهد Holland737، مورد آزمون قرار گرفتند. نه نژاد که بطور معنی داری عملکردی بیشتری نسبت به شاهد داشتند، به آزمون های ناحیه ای عملکرد در دو واحد صنعتی پرورش قارچ برده شدند. آزمون های ناحیه ای عملکرد در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار همراه با شاهد 512 انجام گردید و سه دورگ که به طور معنی داری دارای عملکرد بیشتری نسبت به شاهد بودند، انتخاب گردیدند. در پایان آزمون ها، یک شناسنامه اصلاحی تهیه شد. این شناسنامه اصلاحی نکات جالبی به ویژه از لحاظ بررسی شجره ای نتایج با عملکرد بالاتر از شاهد روشن ساخت که در طراحی و پیشبرد برنامه های اصلاحی آتی بسیار مفید خواهند بود.

در این مطالعه گونه های تریکودرمای مولد کپک سبز جدا شده از واحدهای پرورش قارچ دکمه ای کشور شامل گونه های Trichoderma harzianum، T. longibrachiatum، T. virens  وTrichoderma sp هر یک در مقادیر 106، 108 و 1010 اسپور در هر میلی لیتر به ازای هر کیلوگرم کمپوست در 5 زمان یعنی ابتدای زمان مایه زنی کمپوست (بذر زنی)، دو روز قبل از دادن خاک پوششی، یک روز بعد از دادن خاک، 14 روز بعد از دادن خاک پوششی (مرحله ته سنجاقی) و 21 روز بعد از دادن خاک (مرحله کلاهک دهی) به میزان 10 میلی لیتر در هر کیسه یک کیلوگرمی کمپوست مایه زنی شده است. در این بررسی مشخص شده که بیشترین کاهش در عملکرد و بالطبع تعداد و وزن اندام های باردهی در زمان مایه زنی عامل بیماری در کمپوست تازه بذر زده شده می باشد. بر عکس کمترین کاهش در عملکرد در زمان مایه زنی عامل مایه زنی بر روی کلاهک قارچ خوراکی است. از طرفی بررسی های به عمل آمده نشان داد که بیشترین کاهش (مستقل از نوع گونه تریکودرما و زمان مایه زنی) در غلظت 1010 اسپور در میلی لیتر در هر کیلوگرم کمپوست مشاهده می شود. در این غلظت رشد میسلیوم قارچ خوراکی دچار وقفه و ضعیف شده و قارچ در مراحل بعد ته سنجاقی شدن به رنگ قهوه ای در آمده و بالطبع عملکرد نیز کاهش می یابد. این روند کاهش در تعداد و وزن اندام های باردهی نیز دیده می شود. زمان بروز علائم بیماری بسته به زمان مایه زنی بر حسب گونه و نیز غلظت عامل بیماری زا متفاوت می باشد. شدت علائم مشاهده شده نیز در زمان های مختلف مایه زنی متفاوت است بطوریکه در زمان مایه زنی در کمپوست تازه بذر زده شده، دو روز قبل از دادن خاک پوششی و یک روز بعد از دادن خاک پوششی علائم بیماری را می توان هم بر روی بستر خاک پوششی و هم روی کلاهک مشاهده کرد و در مراحل دیگر یعنی 14 روز و 21 روز بعد از دادن خاک پوششی علائم تنها بر روی کلاهک قارچ قابل رؤیت است. بر اساس نتایج بدست آمده جدایه متعلق به گونه T. longibrachiatum بیشترین کاهش را در عملکرد دارد و جدایه متعلق به گونه T. virens کمترین کاهش را بر عملکرد از خود نشان داد.

القای تشکیل ساختار ته سنجاقی در قارچ Agaricus bisporus به طور خاص، با کاهش دما و غلظت دی اکسیدکربن در حضور باکتری های موجود در خاک پوششی از جمله باکتری Pseudomonas putidaانجام می شود. این باکتری می تواند به عنوان محرک رشد بر روی عملکرد قارچ دکمه ای نیز تأثیر بگذارد. در این پژوهش 81 جدایه باکتری از نمونه های خاک پوششی 6 مزرعه پرورش قارچ خوراکی در سال 1394 جداسازی شد و در نهایت 33 جدایه که به عنوان باکتری P. putida شناسایی شدند، به خاک پوششی قارچ دکمه ای تلقیح گردیدند. نتایج آزمون های مزرعه ای نشان داد که جدایه های مورد بررسی نسبت به تیمار شاهد (بدون اعمال باکتری) تأثیر معنی داری بر روی وزن تر و تعداد قارچ دارند (p≤ 0. 05)؛ به طوری که بیشترین وزن تر قارچ مربوط به تیمار جدایه های P27 وP13 به ترتیب به میزان 63/361، 8/342 گرم (تیمار شاهد 39/146 گرم) و بیشترین تعداد قارچ مربوط به تیمار جدایه های P18 و P24 به ترتیب با 21 و 83/20 عدد (تیمار شاهد 50/8 عدد) بر کیلوگرم کمپوست بود. در مرحله بعد توان تولید سیدروفور، توان تولید هورمون IAA، فعالیت آنزیم ACC دآمیناز و توانایی انحلال فسفات نامحلول در جدایه ها ارزیابی و رابطه هرکدام از آن ها با تعداد و وزن تر قارچ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین میزان تولید هورمون IAA و وزن تر قارچ (58/0=r) و همچنین بین تولید هورمون IAA و تعداد قارچ (50/0=r) همبستگی معنی دار و مثبتی وجود دارد. پس می توان نتیجه گرفت که تولید IAA توسط باکتری ممکن است عامل تأثیرگذاری بر روی عملکرد قارچ دکمه ای باشد.

پوشش خوراکی حاوی عصاره آویشن شیرازی (Zataria multiflora) به عنوان عامل جلوگیری کننده از فساد میکروبی و افزایش ماندگاری قارچ خوراکی دکمه ای (Agaricus bisporus) مورد مطالعه قرار گرفت. با استفاده از دستگاه GC Mass ترکیب های موجود در آویشن شیرازی شناسایی و مقدار تیمول به عنوان ترکیب ضدمیکروبی با استفاده از دستگاه HPLC اندازه گیری شد. هم چنین شناسایی بار میکروبی در سطح کلاهک قارچ و اثر عصاره آویشن و تیمول با غلظت های 70 و 105 میلی گرم بر لیتر در محیط کشت غذایی بر روی باکتری و کپک بررسی گردید. بدین منظور کلاهک رسیده قارچ دکمه ای با کربوکسی متیل سلولز 1 درصد به همراه عصاره آویشن شیرازی با سه غلظت 82.5، 125 و 187.5 میلی گرم در لیتر پوشش داده و در دمای 8 درجه سلسیوس به مدت دو هفته نگه داری شدند و بار میکروبی در روز اول، هفتم و چهاردهم مورد بررسی گرفت. نتایج بدست آمده نشان داد، باکتری .Psudomonas sp و کپک .Aspergillus sp در مراحل مختلف نگه داری در سطح کلاهک نمونه شاهد رشد می کنند. همچنین درسطح محیط غذایی و کلاهک پوشش داده شده با افزایش غلظت آویشن و تیمول از تراکم باکتری و کپک کاسته شد. به طوریکه در غلظت 187.5 میلی گرم بر لیتر عصاره آویشن و 105 میلی گرم بر لیتر تیمول برای جلوگیری از رشد کپک و غلظت 125 میلی گرم بر لیتر عصاره آویشن و 70 میلی گرم بر لیتر تیمول برای جلوگیری از رشد باکتری مناسب می باشد.